ornekler/README.md

# KabaLang Örnekleri

Türkçe sözdizimli, derlenen programlama dili **KabaLang** ile yazılmış dokuz
çalışan proje (terminalde, masaüstünde ve tarayıcıda) ve işletim sistemi olmadan
açılan bir çekirdek. Projelerin her biri tek dosyadır ve tek komutla derlenip çalışır.

```bash
kabalang calistir konsol/fraktal/fraktal.kbl
```

> KabaLang **önizleme 0.5** sürümündedir. Kılavuz, standart kütüphane ve kurulum:
> [dev.kabaforce.com/kabalang](https://dev.kabaforce.com/kabalang/)

![KabaLang Kcode içinde](medya/kcode.png)

**Tarayıcıda dene:** bütün örnekler ve dersler [ide.kabaforce.com](https://ide.kabaforce.com)
adresindeki Online IDE'de kurulumsuz çalışır.

---

## KabaLang'ı öğren

- [**Dersler**](dersler): sıfırdan 29 kısa ders: giriş, temeller, akış denetimi, veri
  yapıları, fonksiyonlar, kendi türlerin, hatalar ve dosyalar. Her derste açıklama,
  çalıştırılabilir örnekler ve alıştırmalar var; örneklerin çıktısı yayından önce gerçekten
  koşulup doğrulanır (biçim: [dersler/BICIM.md](dersler/BICIM.md)).
- [**Temeller**](temeller): her biri tek konuyu baştan sona gösteren 12 küçük program
  (merhaba, değişkenler, girdi, koşullar, döngüler, fonksiyonlar, listeler, sözlükler,
  metinler, yapılar, hatalar, dosyalar).

## Konsol

| | Proje | Ne gösteriyor |
|---|---|---|
| ![](medya/fraktal.png) | [**Fraktal**](konsol/fraktal) | 24-bit renkli Mandelbrot ve Julia; `birlikte:` + `baslat` ile dört şerit **paralel** hesaplanır, `--yakinlas` ile 120 karelik dalış |
| ![](medya/sudoku.png) | [**Sudoku**](konsol/sudoku) | Geri izlemeli çözücü, adım adım canlı animasyon; `sinif` ve `sayilabilir` hücre durumu |
| ![](medya/fatura.png) | [**Fatura**](konsol/fatura) | JSON siparişten KDV'li fatura: kutu çizgili terminal tablosu, ardından **PDF ve Excel** çıktısı |

## Masaüstü

| | Proje | Ne gösteriyor |
|---|---|---|
| ![](medya/hesap-makinesi.png) | [**Hesap makinesi**](arayuz/hesap-makinesi) | İşlem önceliğini bilen hesap motoru; ekran **canlı bağlama** ile kendiliğinden güncellenir |
| ![](medya/odak.png) | [**Odak**](arayuz/odak) | Pomodoro zamanlayıcı: `zamanlayici` bloğu, ilerleme çubuğu, oturum kaydı, masaüstü bildirimi |
| ![](medya/parola-atolyesi.png) | [**Parola atölyesi**](arayuz/parola-atolyesi) | Parola üretici, entropi ölçer, SHA-256 özeti; sürgü ve girdi etiketlere canlı akar |

## Web

| | Proje | Ne gösteriyor |
|---|---|---|
| ![](medya/pano.png) | [**Pano**](web/pano) | Kanban panosu: JSON REST API (GET · POST · PUT · DELETE) + SQLite + tek sayfalık ön yüz |
| ![](medya/kisalt-istatistik.png) | [**Kısalt**](web/kisalt) | Bağlantı kısaltıcı: gerçek 302 yönlendirme, tıklama sayacı, sunucuda çizilen SVG grafik |
| ![](medya/anket.png) | [**Anket**](web/anket) | Canlı anket: adres başına tek oy, POST → 303 → GET, sonuç grafiği KabaLang'da üretilir |

Web uygulamaları yalnız `127.0.0.1`'i dinler; port `PORT` ortam değişkeniyle değiştirilebilir. Kullanıcıdan gelen her değer
SQL'e **parametre olarak** bağlanır, HTML'e girerken `web.kacir` ile kaçırılır.

## Sistem programlama (çekirdek)

| | Proje | Ne gösteriyor |
|---|---|---|
| ![](medya/minimal-kernel.png) | [**Minimal Kernel**](cekirdek/minimal-kernel) | KabaLang ile yazılmış açık kaynak x86-64 çekirdeği: kesmeler, Türkçe Q klavye, Türkçe karakterli ekran, sayfa ayırıcı, komut satırı (MPL-2.0) |

Küçük çekirdek örnekleri (merhaba, asal sayılar, VGA renkleri): [cekirdek/](cekirdek).

---

## Çalıştırmak

```bash
# Konsol
kabalang calistir konsol/fraktal/fraktal.kbl -- --yakinlas
kabalang calistir konsol/sudoku/sudoku.kbl
cd konsol/fatura && kabalang calistir fatura.kbl

# Masaüstü
kabalang calistir arayuz/hesap-makinesi/hesap-makinesi.kbl
kabalang calistir arayuz/odak/odak.kbl
kabalang calistir arayuz/parola-atolyesi/parola-atolyesi.kbl

# Web (her biri kendi klasöründen; tarayıcıda açın)
cd web/pano   && kabalang calistir pano.kbl     # http://127.0.0.1:8471
cd web/kisalt && kabalang calistir kisalt.kbl   # http://127.0.0.1:8472
cd web/anket  && kabalang calistir anket.kbl    # http://127.0.0.1:8473

# Çekirdek (QEMU'da açılır)
cd cekirdek/minimal-kernel && kabalang derle --yalin ana.kbl -o cekirdek.elf
qemu-system-x86_64 -kernel cekirdek.elf -serial stdio
```

Yalnız derlemek için: `kabalang derle <dosya.kbl> -o <ikili>`.
Her projenin klasöründe ayrıntılı bir README vardır.