Dersler ve Temeller; web örnekleri PORT ortam değişkenini okur

- dersler/: 29 kısa ders (açıklama, çalıştırılabilir örnek, alıştırma). Her örneğin ve alıştırma çözümünün çıktısı Online IDE'nin hazırlık adımında gerçekten koşulup dosyadakiyle karşılaştırılır; biçim dersler/BICIM.md. - temeller/: tek konulu 12 başlangıç programı. - web/anket, web/kisalt, web/pano: port PORT ortam değişkeninden okunur (Online IDE önizlemesi 8080 verir), yoksa eski sabit port. - README: öğrenme bölümü, Online IDE bağlantısı.
2026-10-17 22:07:47 +03:00
parent c5468f5d0a
commit 494781e84f
47 changed files with 5942 additions and 4 deletions
@@ -0,0 +1,96 @@
+# Döngüler: dongu ... icinde, sayı aralıkları, iken, kir ve devam
+#
+# Döngü, bir kod bloğunu tekrar tekrar çalıştırır. KabaLang'de iki türü var:
+#   dongu x icinde ...  : bir listenin ya da aralığın her öğesi için bir kez
+#   iken koşul:         : koşul doğru olduğu sürece
+
+# ── Bir listenin üzerinden geçmek ─────────────────────────────
+# Her turda sehir değişkeni sıradaki öğeyi alır.
+sehirler = ["Ankara", "İzmir", "Trabzon", "Van"]
+dongu sehir icinde sehirler:
+    yazdir(f"• {sehir}")
+yazdir()
+
+# ── Sayı aralığı: 1..5 ────────────────────────────────────────
+# 1..5 aralığı 1, 2, 3, 4, 5 demektir; üst sınır DAHİLDİR.
+toplam = 0
+dongu i icinde 1..5:
+    toplam += i
+    yazdir(f"i = {i}, şimdiye kadarki toplam = {toplam}")
+yazdir()
+
+# Aralığın sınırları değişken de olabilir.
+n = 6
+konsol.yaz(f"7'nin ilk {n} katı:")
+dongu i icinde 1..n:
+    konsol.yaz(f" {7 * i}")
+yazdir()
+yazdir()
+
+# ── İç içe döngü: çarpım tablosu ──────────────────────────────
+# Dıştaki döngünün her turunda içteki döngü baştan sona çalışır.
+# {deger:4} sayıyı 4 karakterlik alana sağa yaslar; sütunlar böyle hizalanır.
+dongu satir icinde 1..5:
+    cizelge = ""
+    dongu sutun icinde 1..5:
+        cizelge = cizelge + f"{satir * sutun:4}"
+    yazdir(cizelge)
+yazdir()
+
+# ── iken: koşul doğru olduğu sürece ───────────────────────────
+# Aralık yalnız ileri sayar (5..1 boştur); geri saymak için iken kullanılır.
+# Koşulu bir gün yanlış yapacak satırı (burada sayac -= 1) unutmak döngüyü sonsuz yapar.
+sayac = 5
+iken sayac > 0:
+    konsol.yaz(f"{sayac}... ")
+    sayac -= 1
+yazdir("kalkış!")
+
+# Kaç turda biteceğini bilmediğimiz işler için iken uygundur.
+# Yıllık %40 faizle 10.000 TL kaç yılda iki katını geçer?
+para = 10_000.0
+yil = 0
+iken para < 20_000.0:
+    para = para * 1.40
+    yil += 1
+yazdir(f"{yil} yıl sonra para {para:,.2f} TL oldu; iki katını geçti.")
+yazdir()
+
+# ── devam: bu turu atla ───────────────────────────────────────
+# devam'a gelince turun geri kalanı atlanır, döngü bir sonraki öğeyle sürer.
+konsol.yaz("1-20 arası 3'e bölünmeyen tek sayılar:")
+dongu i icinde 1..20:
+    eger i % 2 == 0:
+        devam            # çift sayıysa geç
+    eger i % 3 == 0:
+        devam            # 3'e bölünüyorsa geç
+    konsol.yaz(f" {i}")
+yazdir()
+
+# ── kir: döngüden tümden çık ──────────────────────────────────
+# Aradığımızı bulunca aramaya devam etmenin anlamı yok.
+notlar = [62, 48, 91, 77, 35, 88]
+dongu notu icinde notlar:
+    eger notu < 50:
+        yazdir(f"İlk başarısız not bulundu: {notu}")
+        kir
+yazdir()
+
+# ── Hepsi bir arada: asal sayılar ─────────────────────────────
+# Bir sayı, 1 ve kendisinden başka böleni yoksa asaldır.
+# Her aday için 2'den başlayıp bölen arıyoruz; bölen bulunca kir ile çıkıyoruz.
+asal_sayisi = 0
+konsol.yaz("50'ye kadar asal sayılar:")
+dongu aday icinde 2..50:
+    asal = dogru
+    bolen = 2
+    iken bolen * bolen <= aday:
+        eger aday % bolen == 0:
+            asal = yanlis
+            kir          # yalnız içteki iken döngüsünden çıkar
+        bolen += 1
+    eger asal:
+        konsol.yaz(f" {aday}")
+        asal_sayisi += 1
+yazdir()
+yazdir(f"Toplam {asal_sayisi} asal sayı.")