KabaLang örnekleri: konsol, masaüstü ve web için dokuz proje

Konsol: fraktal (paralel şeritli 24-bit Mandelbrot/Julia + yakınlaşma),
sudoku (geri izlemeli, canlı animasyon), fatura (JSON → terminal tablosu,
PDF ve Excel).
Masaüstü: hesap makinesi (işlem önceliği, canlı bağlama), odak (Pomodoro),
parola atölyesi (entropi ölçer, SHA-256).
Web: pano (Kanban REST API + SQLite), kisalt (302 yönlendirme, SVG
istatistik), anket (adres başına tek oy, sunucuda çizilen grafik).

Hepsi `kabalang calistir` ile derlenip çalışır; web uygulamaları yalnız
127.0.0.1'i dinler, SQL parametre bağlamalı, HTML çıktısı kaçırılır.

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 (1M context) <[email protected]>

arayuz/hesap-makinesi/hesap-makinesi.kbl

@@ -0,0 +1,337 @@
+# ╔══════════════════════════════════════════════════════════════╗
+# ║  KabaLang Hesap Makinesi                                     ║
+# ║  İşlem önceliğini bilen, geçmişini tutan bir masaüstü        ║
+# ║  hesap makinesi. Hesaplama motoru baştan sona KabaLang.      ║
+# ╚══════════════════════════════════════════════════════════════╝
+#
+# Çalıştır:  kabalang calistir hesap-makinesi.kbl
+
+kullan kaba.arayuz
+kullan kaba.sistem
+
+izinler:
+    ag_erisim = yanlis
+
+# ── 1. HESAP MOTORU ───────────────────────────────────────────────
+# İşlem türleri kapalı bir küme: derleyici yanlış üyeyi yakalar.
+sayilabilir Islem:
+    TOPLA
+    CIKAR
+    CARP
+    BOL
+
+fonksiyon oncelik(i: Islem) -> sayi:
+    eger i == Islem.CARP veya i == Islem.BOL:
+        don 2
+    don 1
+
+fonksiyon uygula(a: ondalik, b: ondalik, i: Islem) -> ondalik:
+    eger i == Islem.TOPLA:
+        don a + b
+    degilse eger i == Islem.CIKAR:
+        don a - b
+    degilse eger i == Islem.CARP:
+        don a * b
+    don a / b
+
+fonksiyon islem_mi(c: metin) -> mantik:
+    don "+−×÷".icerir(c)
+
+fonksiyon islem_coz(c: metin) -> Islem:
+    eger c == "+":
+        don Islem.TOPLA
+    degilse eger c == "−":
+        don Islem.CIKAR
+    degilse eger c == "×":
+        don Islem.CARP
+    don Islem.BOL
+
+# İki yığınlı değerlendirici: sayılar bir yığına, işlemler öbürüne.
+# Yeni gelen işlemin önceliği düşükse, yığındaki güçlü işlemler önce yapılır.
+fonksiyon hesapla(ifade: metin) -> ondalik:
+    sayilar = [0.0]
+    sayilar.sil(0)
+    islemler = [Islem.TOPLA]
+    islemler.sil(0)
+    i = 0
+    iken i < ifade.uzunluk():
+        c = ifade.parca(i, 1)
+        eksi_basta = c == "−" ve (i == 0 veya islem_mi(ifade.parca(i - 1, 1)))
+        eger islem_mi(c) ve degil eksi_basta:
+            yeni = islem_coz(c)
+            iken islemler.uzunluk() > 0 ve oncelik(islemler[islemler.uzunluk() - 1]) >= oncelik(yeni):
+                b = sayilar[sayilar.uzunluk() - 1]
+                sayilar.sil(sayilar.uzunluk() - 1)
+                a = sayilar[sayilar.uzunluk() - 1]
+                sayilar.sil(sayilar.uzunluk() - 1)
+                sayilar.ekle(uygula(a, b, islemler[islemler.uzunluk() - 1]))
+                islemler.sil(islemler.uzunluk() - 1)
+            islemler.ekle(yeni)
+            i = i + 1
+            devam
+        bas = i
+        i = i + 1
+        iken i < ifade.uzunluk() ve degil islem_mi(ifade.parca(i, 1)):
+            i = i + 1
+        sayi_metni = ifade.parca(bas, i - bas).degistir("−", "-").degistir(",", ".")
+        sayilar.ekle(ondalik(sayi_metni))
+    iken islemler.uzunluk() > 0:
+        b = sayilar[sayilar.uzunluk() - 1]
+        sayilar.sil(sayilar.uzunluk() - 1)
+        a = sayilar[sayilar.uzunluk() - 1]
+        sayilar.sil(sayilar.uzunluk() - 1)
+        sayilar.ekle(uygula(a, b, islemler[islemler.uzunluk() - 1]))
+        islemler.sil(islemler.uzunluk() - 1)
+    don sayilar[0]
+
+# ── 2. SAYIYI GÜZEL YAZMAK ────────────────────────────────────────
+# 1234567.5 → "1.234.567,5"  (Türkçe binlik ve ondalık ayırıcı)
+fonksiyon binlik(tam: metin) -> metin:
+    eksi = tam.ile_baslar("-")
+    eger eksi:
+        tam = tam.parca(1, tam.uzunluk() - 1)
+    sonuc = ""
+    sayac = 0
+    i = tam.uzunluk() - 1
+    iken i >= 0:
+        eger sayac > 0 ve sayac % 3 == 0:
+            sonuc = "." + sonuc
+        sonuc = tam.parca(i, 1) + sonuc
+        sayac = sayac + 1
+        i = i - 1
+    eger eksi:
+        don "−" + sonuc
+    don sonuc
+
+fonksiyon bicimle(x: ondalik) -> metin:
+    ham = f"{x:.8f}"
+    nokta = ham.bul(".")
+    tam = ham.parca(0, nokta)
+    kesir = ham.parca(nokta + 1, ham.uzunluk() - nokta - 1)
+    iken kesir.ile_biter("0"):
+        kesir = kesir.parca(0, kesir.uzunluk() - 1)
+    eger tam == "-0" ve kesir == "":
+        tam = "0"
+    eger kesir == "":
+        don binlik(tam)
+    don binlik(tam) + "," + kesir
+
+# Ekrandaki "1.234,5" biçimini motorun okuduğu "1234,5" biçimine çevirir.
+fonksiyon ham_sayi(gorunen: metin) -> metin:
+    don gorunen.degistir(".", "")
+
+# ── 3. TUŞ MANTIĞI ────────────────────────────────────────────────
+fonksiyon son_karakter(m: metin) -> metin:
+    eger m.uzunluk() == 0:
+        don ""
+    don m.parca(m.uzunluk() - 1, 1)
+
+# Arka arkaya iki işlem tuşu: sonuncusu öncekinin yerine geçer.
+fonksiyon ifadeye_ekle(ifade: metin, tus: metin) -> metin:
+    eger islem_mi(tus):
+        eger ifade == "":
+            eger tus == "−":
+                don "−"
+            don ""
+        eger islem_mi(son_karakter(ifade)):
+            don ifade.parca(0, ifade.uzunluk() - 1) + tus
+    eger tus == ",":
+        # Aynı sayıda ikinci virgül olmaz
+        i = ifade.uzunluk() - 1
+        iken i >= 0 ve degil islem_mi(ifade.parca(i, 1)):
+            eger ifade.parca(i, 1) == ",":
+                don ifade
+            i = i - 1
+        eger ifade == "" veya islem_mi(son_karakter(ifade)):
+            don ifade + "0,"
+    don ifade + tus
+
+# Sondaki yarım işlemi at: "12+" → "12"
+fonksiyon temiz_ifade(ifade: metin) -> metin:
+    iken ifade != "" ve islem_mi(son_karakter(ifade)):
+        ifade = ifade.parca(0, ifade.uzunluk() - 1)
+    don ifade
+
+# Ekranın göstereceği metin. Sıfıra bölme gibi hatalar burada yakalanır.
+fonksiyon canli_sonuc(ifade: metin) -> metin:
+    ifade = temiz_ifade(ifade)
+    eger ifade == "" veya ifade == "−":
+        don "0"
+    dene:
+        don bicimle(hesapla(ifade))
+    yakala h:
+        don "Tanımsız"
+
+fonksiyon yuzde(ifade: metin) -> metin:
+    sonuc = canli_sonuc(ifade)
+    eger sonuc == "Tanımsız":
+        don ifade
+    don ham_sayi(bicimle(hesapla(ham_sayi(sonuc)) / 100.0))
+
+# ± tuşu: o anki sonucun işaretini çevirir
+fonksiyon isaret(ifade: metin) -> metin:
+    eger canli_sonuc(ifade) == "Tanımsız" veya temiz_ifade(ifade) == "":
+        don ifade
+    don ham_sayi(bicimle(0.0 - hesapla(temiz_ifade(ifade))))
+
+ilk_acilis = dogru
+
+pencere HesapMakinesi:
+    baslik = "KabaLang Hesap Makinesi"
+    genislik = 840
+    yukseklik = 660
+    tema = "koyu"
+
+    yatay_kutu Govde:
+        dikey_kutu SolTaraf:
+            etiket Ifade:
+                metin = ""
+                stil = "font-size: 20px; color: #7d8aa8; padding: 8px 6px 0px 6px; min-height: 28px;"
+
+            # Ekran BAĞLIDIR: ifade her değiştiğinde sonuç kendiliğinden yenilenir.
+            etiket Ekran:
+                metin = canli_sonuc(Ifade.metin)
+                stil = "font-size: 60px; font-weight: 800; color: #ffffff; padding: 0px 6px 14px 6px;"
+
+            yatay_kutu Satir1:
+                dugme Temizle:
+                    metin = "C"
+                    stil = "font-size: 20px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1a2030; color: #22d3ee;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ""
+                dugme Sil:
+                    metin = "⌫"
+                    stil = "font-size: 20px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1a2030; color: #22d3ee;"
+                    tiklandiginda:
+                        eger Ifade.metin.uzunluk() > 0:
+                            Ifade.metin = Ifade.metin.parca(0, Ifade.metin.uzunluk() - 1)
+                dugme Yuzde:
+                    metin = "%"
+                    stil = "font-size: 20px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1a2030; color: #22d3ee;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = yuzde(Ifade.metin)
+                dugme Bol:
+                    metin = "÷"
+                    stil = "font-size: 26px; font-weight: 700; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1d2a4d; color: #7fb0ff;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "÷")
+
+            yatay_kutu Satir2:
+                dugme Yedi:
+                    metin = "7"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "7")
+                dugme Sekiz:
+                    metin = "8"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "8")
+                dugme Dokuz:
+                    metin = "9"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "9")
+                dugme Carp:
+                    metin = "×"
+                    stil = "font-size: 26px; font-weight: 700; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1d2a4d; color: #7fb0ff;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "×")
+
+            yatay_kutu Satir3:
+                dugme Dort:
+                    metin = "4"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "4")
+                dugme Bes:
+                    metin = "5"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "5")
+                dugme Alti:
+                    metin = "6"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "6")
+                dugme Cikar:
+                    metin = "−"
+                    stil = "font-size: 26px; font-weight: 700; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1d2a4d; color: #7fb0ff;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "−")
+
+            yatay_kutu Satir4:
+                dugme Bir:
+                    metin = "1"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "1")
+                dugme Iki:
+                    metin = "2"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "2")
+                dugme Uc:
+                    metin = "3"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "3")
+                dugme Topla:
+                    metin = "+"
+                    stil = "font-size: 26px; font-weight: 700; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1d2a4d; color: #7fb0ff;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "+")
+
+            yatay_kutu Satir5:
+                dugme Isaret:
+                    metin = "±"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = isaret(Ifade.metin)
+                dugme Sifir:
+                    metin = "0"
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "0")
+                dugme Virgul:
+                    metin = ","
+                    stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
+                    tiklandiginda:
+                        Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, ",")
+                dugme Esittir:
+                    metin = "="
+                    stil = "font-size: 26px; font-weight: 800; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #377ef4; color: #ffffff;"
+                    tiklandiginda:
+                        sonuc = canli_sonuc(Ifade.metin)
+                        eger sonuc != "Tanımsız" ve Ifade.metin != ham_sayi(sonuc):
+                            Gecmis.ekle(temiz_ifade(Ifade.metin) + " = " + sonuc)
+                            Ifade.metin = ham_sayi(sonuc)
+
+
+        dikey_kutu SagTaraf:
+            etiket GecmisBasligi:
+                metin = "Geçmiş"
+                stil = "font-size: 17px; font-weight: 700; color: #22d3ee; padding: 6px 4px;"
+
+            liste Gecmis:
+                stil = "font-size: 18px; color: #c9d1e6; background: #0d1220; border: 1px solid #1c2336; border-radius: 12px; padding: 8px; min-width: 330px; max-width: 360px;"
+                secildiginde:
+                    # Geçmişten bir satır seçince sonucu yeniden kullan
+                    satir = Gecmis.secili_metin
+                    eger satir.icerir(" = "):
+                        parcalar = satir.bol(" = ")
+                        Ifade.metin = ham_sayi(parcalar[1])
+
+            dugme GecmisiTemizle:
+                metin = "Geçmişi temizle"
+                stil = "font-size: 14px; min-height: 36px; border-radius: 10px; border: 1px solid #1c2336; background: #0d1220; color: #7d8aa8;"
+                tiklandiginda:
+                    Gecmis.temizle()
+
+    # Açılışta geçmişe, işlem önceliğini gösteren örnekler düşer.
+    zamanlayici 50ms:
+        eger ilk_acilis:
+            ilk_acilis = yanlis
+            dongu ornek icinde ["2+3×4", "100−20÷4×3", "−15+40×2", "99,9×3", "22÷7", "1250×12−2500"]:
+                Gecmis.ekle(ornek + " = " + bicimle(hesapla(ornek)))
+            Ifade.metin = "1250×12−2500"