Files
semih 494781e84f Dersler ve Temeller; web örnekleri PORT ortam değişkenini okur
- dersler/: 29 kısa ders (açıklama, çalıştırılabilir örnek, alıştırma). Her örneğin
  ve alıştırma çözümünün çıktısı Online IDE'nin hazırlık adımında gerçekten koşulup
  dosyadakiyle karşılaştırılır; biçim dersler/BICIM.md.
- temeller/: tek konulu 12 başlangıç programı.
- web/anket, web/kisalt, web/pano: port PORT ortam değişkeninden okunur (Online IDE
  önizlemesi 8080 verir), yoksa eski sabit port.
- README: öğrenme bölümü, Online IDE bağlantısı.
2026-10-17 22:07:47 +03:00

2.9 KiB

baslik, bolum, ozet
baslik bolum ozet
Sayılar ve aritmetik Temeller Dört işlem, tam bölme, kalan, üs ve işlem önceliği

Bilgisayarın en iyi yaptığı iş hesaptır. Bu derste KabaLang'in aritmetik işleçlerini ve sık yapılan hesapları göreceksin.

Aritmetik işleçler

İşleç Anlamı Örnek Sonuç
+ toplama 17 + 5 22
- çıkarma 17 - 5 12
* çarpma 17 * 5 85
/ bölme 17 / 5 3.4
// tam bölme 17 // 5 3
% kalan 17 % 5 2
** üs alma 2 ** 10 1024
a = 17
b = 5
yazdir(a + b, a - b, a * b)
yazdir(a / b, a // b, a % b)
yazdir(2 ** 10)
22 12 85
3.4 3 2
1024

/ her zaman ondalık verir

/ bölmesinin sonucu, sayılar tam bölünse bile ondaliktır. Küsuratsız tam sayı istiyorsan // kullan.

yazdir(10 / 2)
yazdir(10 // 2)
yazdir(7 // 2)
5.0
5
3

Kalan işleci: %

% bölümden kalanı verir. Bir sayının çift mi tek mi olduğunu, bir sayıya bölünüp bölünmediğini anlamak için kullanılır.

yazdir(14 % 2)    # 0 ise çift
yazdir(15 % 2)    # 1 ise tek
yazdir(2026 % 4)  # 4'e tam bölünmüyor
0
1
2

Gerçek bir hesap: saniyeyi saate çevirmek

// ve % birlikte çok işe yarar.

toplam_saniye = 7384
saat = toplam_saniye // 3600
dakika = (toplam_saniye % 3600) // 60
saniye = toplam_saniye % 60
yazdir(saat, "saat", dakika, "dakika", saniye, "saniye")
2 saat 3 dakika 4 saniye

İşlem önceliği

Matematikteki gibi: önce **, sonra * / // %, en son + -. Parantez önceliği değiştirir.

yazdir(2 + 3 * 4)
yazdir((2 + 3) * 4)
yazdir(2 * 3 ** 2)
14
20
18

İpucu: Emin olmadığın her yerde parantez kullan. (a + b) / 2 hem doğru çalışır hem kolay okunur.

sayi ile ondalik birlikte

Bir işlemde biri sayi öteki ondalik ise sonuç ondalik olur.

adet = 3
fiyat = 12.5
yazdir(adet * fiyat)
37.5

Dikkat: Ondalık sayılar bilgisayarda yaklaşık tutulur. 0.1 + 0.2 tam 0.3 değil 0.30000000000000004 çıkar. Bu her dilde böyledir; para gibi değerleri ekrana yazarken basamak sayısını sınırlarsın (Biçimlendirme dersi).

yazdir(0.1 + 0.2)
0.30000000000000004

Alıştırma

Bir sınıfta 29 öğrenci var ve 4 kişilik gruplar kurulacak. Kaç tam grup olacağını ve kaç öğrencinin açıkta kalacağını aynı satırda yazdır.
%%%
ogrenci = 29
grup_buyuklugu = 4
# buraya yaz
%%%
ogrenci = 29
grup_buyuklugu = 4
yazdir(ogrenci // grup_buyuklugu, ogrenci % grup_buyuklugu)
%%%
7 1
Fahrenhayt'ı Celsius'a çevir: `C = (F - 32) * 5 / 9`. `f` değişkeni 212 iken sonucu yazdır.
%%%
f = 212
# buraya yaz
%%%
f = 212
c = (f - 32) * 5 / 9
yazdir(c)
%%%
100.0