ornekler/dersler/24-sayilabilir.md at main

Files

T

semih 494781e84f Dersler ve Temeller; web örnekleri PORT ortam değişkenini okur

- dersler/: 29 kısa ders (açıklama, çalıştırılabilir örnek, alıştırma). Her örneğin
  ve alıştırma çözümünün çıktısı Online IDE'nin hazırlık adımında gerçekten koşulup
  dosyadakiyle karşılaştırılır; biçim dersler/BICIM.md.
- temeller/: tek konulu 12 başlangıç programı.
- web/anket, web/kisalt, web/pano: port PORT ortam değişkeninden okunur (Online IDE
  önizlemesi 8080 verir), yoksa eski sabit port.
- README: öğrenme bölümü, Online IDE bağlantısı.

2026-10-17 22:07:47 +03:00

3.5 KiB

Raw Permalink Blame History

baslik, bolum, ozet

baslik	bolum	ozet
Sayılabilir türler	Kendi türlerin	sayilabilir ile sınırlı seçenekleri güvenle tutmak

Bir siparişin durumu "hazırlanıyor", "kargoda" ya da "teslim edildi" olabilir; başka bir şey olamaz. Bunu metinle tutarsan bir gün biri "kargda" yazar ve hata gözden kaçar. sayilabilir, bir değişkenin alabileceği değerleri baştan sayar; yanlış yazılan bir değer program çalışmadan yakalanır.

Tanımlamak ve kullanmak

Her üye kendi satırına yazılır. Üyeye Tur.UYE diye ulaşırsın.

sayilabilir Durum:
    HAZIRLANIYOR
    KARGODA
    TESLIM_EDILDI

siparis = Durum.KARGODA
yazdir(siparis)
eger siparis == Durum.KARGODA:
    yazdir("Siparişin yolda.")

KARGODA
Siparişin yolda.

Yazdırınca üyenin adı görünür.

Yanlış üye derlenmez

sayilabilir Renk:
    KIRMIZI
    MAVI

r = Renk.MOR     # derleme hatası: Renk'in MOR diye bir üyesi yok

Bu, sayılabilir türlerin asıl yararıdır: yazım hatası programın çalıştığı ana değil, derlendiği ana yakalanır.

Seçeneğe göre karar vermek

Sayılabilir değerler eger / degilse eger ile çok iyi anlaşır. Bir trafik ışığının sıradaki rengini bulalım.

sayilabilir Isik:
    KIRMIZI
    SARI
    YESIL

fonksiyon sonraki(i: Isik) -> Isik:
    eger i == Isik.KIRMIZI:
        don Isik.YESIL
    degilse eger i == Isik.YESIL:
        don Isik.SARI
    don Isik.KIRMIZI

isik = Isik.KIRMIZI
dongu adim icinde 1..4:
    yazdir(isik)
    isik = sonraki(isik)

KIRMIZI
YESIL
SARI
KIRMIZI

Üyelerin sayı değerleri

Her üyenin arkasında bir sayı vardır. İlk üye 0'dan başlar; istersen değeri kendin verirsin. Değer yazılmayan üye bir öncekinden devam eder. sayi() ile bu değeri alırsın.

sayilabilir Oncelik:
    DUSUK = 1
    ORTA
    YUKSEK = 10

yazdir(sayi(Oncelik.DUSUK))
yazdir(sayi(Oncelik.ORTA))
yazdir(sayi(Oncelik.YUKSEK))
yazdir(Oncelik.YUKSEK > Oncelik.ORTA)

1
2
10
doğru

Yapı alanı ve liste öğesi olarak

Sayılabilir bir değer yapının alanı ya da listenin öğesi olabilir.

sayilabilir Tur:
    KEDI
    KOPEK
    KUS

yapi Hayvan:
    ad = ""
    tur = Tur.KEDI

barinak = [Hayvan("Pamuk", Tur.KEDI), Hayvan("Karabaş", Tur.KOPEK), Hayvan("Maviş", Tur.KUS), Hayvan("Tekir", Tur.KEDI)]
kedi_sayisi = 0
dongu h icinde barinak:
    yazdir(f"{h.ad:<8}{h.tur}")
    eger h.tur == Tur.KEDI:
        kedi_sayisi += 1
yazdir(f"{kedi_sayisi} kedi var.")

Pamuk   KEDI
Karabaş KOPEK
Maviş   KUS
Tekir   KEDI
2 kedi var.

Dikkat: Sözlük değerleri sayılabilir tutamaz: {"a": Tur.KEDI} derlenmez. Böyle bir eşleme gerekiyorsa değeri bir yapının alanında tut.

Alıştırma

`Mevsim` adında `ILKBAHAR`, `YAZ`, `SONBAHAR`, `KIS` üyeli bir sayılabilir tür tanımla. `mevsim_bul(ay: sayi) -> Mevsim` fonksiyonu ay numarasına göre mevsimi döndürsün (12, 1, 2 kış; 3-5 ilkbahar; 6-8 yaz; 9-11 sonbahar). Verilen aylar için sonucu yazdır.
%%%
# buraya yaz

dongu ay icinde [1, 4, 7, 10]:
    yazdir(mevsim_bul(ay))
%%%
sayilabilir Mevsim:
    ILKBAHAR
    YAZ
    SONBAHAR
    KIS

fonksiyon mevsim_bul(ay: sayi) -> Mevsim:
    eger ay >= 3 ve ay <= 5:
        don Mevsim.ILKBAHAR
    degilse eger ay >= 6 ve ay <= 8:
        don Mevsim.YAZ
    degilse eger ay >= 9 ve ay <= 11:
        don Mevsim.SONBAHAR
    don Mevsim.KIS

dongu ay icinde [1, 4, 7, 10]:
    yazdir(mevsim_bul(ay))
%%%
KIS
ILKBAHAR
YAZ
SONBAHAR

3.5 KiB Raw Permalink Blame History