Files
ornekler/arayuz/hesap-makinesi/hesap-makinesi.kbl
T
semih e0e4a0d6c7 KabaLang örnekleri: konsol, masaüstü ve web için dokuz proje
Konsol: fraktal (paralel şeritli 24-bit Mandelbrot/Julia + yakınlaşma),
sudoku (geri izlemeli, canlı animasyon), fatura (JSON → terminal tablosu,
PDF ve Excel).
Masaüstü: hesap makinesi (işlem önceliği, canlı bağlama), odak (Pomodoro),
parola atölyesi (entropi ölçer, SHA-256).
Web: pano (Kanban REST API + SQLite), kisalt (302 yönlendirme, SVG
istatistik), anket (adres başına tek oy, sunucuda çizilen grafik).

Hepsi `kabalang calistir` ile derlenip çalışır; web uygulamaları yalnız
127.0.0.1'i dinler, SQL parametre bağlamalı, HTML çıktısı kaçırılır.
2026-10-03 08:37:47 +03:00

338 lines
15 KiB
Plaintext

# ╔══════════════════════════════════════════════════════════════╗
# ║ KabaLang Hesap Makinesi ║
# ║ İşlem önceliğini bilen, geçmişini tutan bir masaüstü ║
# ║ hesap makinesi. Hesaplama motoru baştan sona KabaLang. ║
# ╚══════════════════════════════════════════════════════════════╝
#
# Çalıştır: kabalang calistir hesap-makinesi.kbl
kullan kaba.arayuz
kullan kaba.sistem
izinler:
ag_erisim = yanlis
# ── 1. HESAP MOTORU ───────────────────────────────────────────────
# İşlem türleri kapalı bir küme: derleyici yanlış üyeyi yakalar.
sayilabilir Islem:
TOPLA
CIKAR
CARP
BOL
fonksiyon oncelik(i: Islem) -> sayi:
eger i == Islem.CARP veya i == Islem.BOL:
don 2
don 1
fonksiyon uygula(a: ondalik, b: ondalik, i: Islem) -> ondalik:
eger i == Islem.TOPLA:
don a + b
degilse eger i == Islem.CIKAR:
don a - b
degilse eger i == Islem.CARP:
don a * b
don a / b
fonksiyon islem_mi(c: metin) -> mantik:
don "+−×÷".icerir(c)
fonksiyon islem_coz(c: metin) -> Islem:
eger c == "+":
don Islem.TOPLA
degilse eger c == "−":
don Islem.CIKAR
degilse eger c == "×":
don Islem.CARP
don Islem.BOL
# İki yığınlı değerlendirici: sayılar bir yığına, işlemler öbürüne.
# Yeni gelen işlemin önceliği düşükse, yığındaki güçlü işlemler önce yapılır.
fonksiyon hesapla(ifade: metin) -> ondalik:
sayilar = [0.0]
sayilar.sil(0)
islemler = [Islem.TOPLA]
islemler.sil(0)
i = 0
iken i < ifade.uzunluk():
c = ifade.parca(i, 1)
eksi_basta = c == "−" ve (i == 0 veya islem_mi(ifade.parca(i - 1, 1)))
eger islem_mi(c) ve degil eksi_basta:
yeni = islem_coz(c)
iken islemler.uzunluk() > 0 ve oncelik(islemler[islemler.uzunluk() - 1]) >= oncelik(yeni):
b = sayilar[sayilar.uzunluk() - 1]
sayilar.sil(sayilar.uzunluk() - 1)
a = sayilar[sayilar.uzunluk() - 1]
sayilar.sil(sayilar.uzunluk() - 1)
sayilar.ekle(uygula(a, b, islemler[islemler.uzunluk() - 1]))
islemler.sil(islemler.uzunluk() - 1)
islemler.ekle(yeni)
i = i + 1
devam
bas = i
i = i + 1
iken i < ifade.uzunluk() ve degil islem_mi(ifade.parca(i, 1)):
i = i + 1
sayi_metni = ifade.parca(bas, i - bas).degistir("−", "-").degistir(",", ".")
sayilar.ekle(ondalik(sayi_metni))
iken islemler.uzunluk() > 0:
b = sayilar[sayilar.uzunluk() - 1]
sayilar.sil(sayilar.uzunluk() - 1)
a = sayilar[sayilar.uzunluk() - 1]
sayilar.sil(sayilar.uzunluk() - 1)
sayilar.ekle(uygula(a, b, islemler[islemler.uzunluk() - 1]))
islemler.sil(islemler.uzunluk() - 1)
don sayilar[0]
# ── 2. SAYIYI GÜZEL YAZMAK ────────────────────────────────────────
# 1234567.5 → "1.234.567,5" (Türkçe binlik ve ondalık ayırıcı)
fonksiyon binlik(tam: metin) -> metin:
eksi = tam.ile_baslar("-")
eger eksi:
tam = tam.parca(1, tam.uzunluk() - 1)
sonuc = ""
sayac = 0
i = tam.uzunluk() - 1
iken i >= 0:
eger sayac > 0 ve sayac % 3 == 0:
sonuc = "." + sonuc
sonuc = tam.parca(i, 1) + sonuc
sayac = sayac + 1
i = i - 1
eger eksi:
don "−" + sonuc
don sonuc
fonksiyon bicimle(x: ondalik) -> metin:
ham = f"{x:.8f}"
nokta = ham.bul(".")
tam = ham.parca(0, nokta)
kesir = ham.parca(nokta + 1, ham.uzunluk() - nokta - 1)
iken kesir.ile_biter("0"):
kesir = kesir.parca(0, kesir.uzunluk() - 1)
eger tam == "-0" ve kesir == "":
tam = "0"
eger kesir == "":
don binlik(tam)
don binlik(tam) + "," + kesir
# Ekrandaki "1.234,5" biçimini motorun okuduğu "1234,5" biçimine çevirir.
fonksiyon ham_sayi(gorunen: metin) -> metin:
don gorunen.degistir(".", "")
# ── 3. TUŞ MANTIĞI ────────────────────────────────────────────────
fonksiyon son_karakter(m: metin) -> metin:
eger m.uzunluk() == 0:
don ""
don m.parca(m.uzunluk() - 1, 1)
# Arka arkaya iki işlem tuşu: sonuncusu öncekinin yerine geçer.
fonksiyon ifadeye_ekle(ifade: metin, tus: metin) -> metin:
eger islem_mi(tus):
eger ifade == "":
eger tus == "−":
don "−"
don ""
eger islem_mi(son_karakter(ifade)):
don ifade.parca(0, ifade.uzunluk() - 1) + tus
eger tus == ",":
# Aynı sayıda ikinci virgül olmaz
i = ifade.uzunluk() - 1
iken i >= 0 ve degil islem_mi(ifade.parca(i, 1)):
eger ifade.parca(i, 1) == ",":
don ifade
i = i - 1
eger ifade == "" veya islem_mi(son_karakter(ifade)):
don ifade + "0,"
don ifade + tus
# Sondaki yarım işlemi at: "12+" → "12"
fonksiyon temiz_ifade(ifade: metin) -> metin:
iken ifade != "" ve islem_mi(son_karakter(ifade)):
ifade = ifade.parca(0, ifade.uzunluk() - 1)
don ifade
# Ekranın göstereceği metin. Sıfıra bölme gibi hatalar burada yakalanır.
fonksiyon canli_sonuc(ifade: metin) -> metin:
ifade = temiz_ifade(ifade)
eger ifade == "" veya ifade == "−":
don "0"
dene:
don bicimle(hesapla(ifade))
yakala h:
don "Tanımsız"
fonksiyon yuzde(ifade: metin) -> metin:
sonuc = canli_sonuc(ifade)
eger sonuc == "Tanımsız":
don ifade
don ham_sayi(bicimle(hesapla(ham_sayi(sonuc)) / 100.0))
# ± tuşu: o anki sonucun işaretini çevirir
fonksiyon isaret(ifade: metin) -> metin:
eger canli_sonuc(ifade) == "Tanımsız" veya temiz_ifade(ifade) == "":
don ifade
don ham_sayi(bicimle(0.0 - hesapla(temiz_ifade(ifade))))
ilk_acilis = dogru
pencere HesapMakinesi:
baslik = "KabaLang Hesap Makinesi"
genislik = 840
yukseklik = 660
tema = "koyu"
yatay_kutu Govde:
dikey_kutu SolTaraf:
etiket Ifade:
metin = ""
stil = "font-size: 20px; color: #7d8aa8; padding: 8px 6px 0px 6px; min-height: 28px;"
# Ekran BAĞLIDIR: ifade her değiştiğinde sonuç kendiliğinden yenilenir.
etiket Ekran:
metin = canli_sonuc(Ifade.metin)
stil = "font-size: 60px; font-weight: 800; color: #ffffff; padding: 0px 6px 14px 6px;"
yatay_kutu Satir1:
dugme Temizle:
metin = "C"
stil = "font-size: 20px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1a2030; color: #22d3ee;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ""
dugme Sil:
metin = "⌫"
stil = "font-size: 20px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1a2030; color: #22d3ee;"
tiklandiginda:
eger Ifade.metin.uzunluk() > 0:
Ifade.metin = Ifade.metin.parca(0, Ifade.metin.uzunluk() - 1)
dugme Yuzde:
metin = "%"
stil = "font-size: 20px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1a2030; color: #22d3ee;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = yuzde(Ifade.metin)
dugme Bol:
metin = "÷"
stil = "font-size: 26px; font-weight: 700; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1d2a4d; color: #7fb0ff;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "÷")
yatay_kutu Satir2:
dugme Yedi:
metin = "7"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "7")
dugme Sekiz:
metin = "8"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "8")
dugme Dokuz:
metin = "9"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "9")
dugme Carp:
metin = "×"
stil = "font-size: 26px; font-weight: 700; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1d2a4d; color: #7fb0ff;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "×")
yatay_kutu Satir3:
dugme Dort:
metin = "4"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "4")
dugme Bes:
metin = "5"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "5")
dugme Alti:
metin = "6"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "6")
dugme Cikar:
metin = "−"
stil = "font-size: 26px; font-weight: 700; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1d2a4d; color: #7fb0ff;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "−")
yatay_kutu Satir4:
dugme Bir:
metin = "1"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "1")
dugme Iki:
metin = "2"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "2")
dugme Uc:
metin = "3"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "3")
dugme Topla:
metin = "+"
stil = "font-size: 26px; font-weight: 700; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #1d2a4d; color: #7fb0ff;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "+")
yatay_kutu Satir5:
dugme Isaret:
metin = "±"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = isaret(Ifade.metin)
dugme Sifir:
metin = "0"
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, "0")
dugme Virgul:
metin = ","
stil = "font-size: 24px; font-weight: 600; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: 1px solid #1c2336; background: #121829; color: #e6e9f2;"
tiklandiginda:
Ifade.metin = ifadeye_ekle(Ifade.metin, ",")
dugme Esittir:
metin = "="
stil = "font-size: 26px; font-weight: 800; min-height: 68px; min-width: 92px; border-radius: 16px; border: none; background: #377ef4; color: #ffffff;"
tiklandiginda:
sonuc = canli_sonuc(Ifade.metin)
eger sonuc != "Tanımsız" ve Ifade.metin != ham_sayi(sonuc):
Gecmis.ekle(temiz_ifade(Ifade.metin) + " = " + sonuc)
Ifade.metin = ham_sayi(sonuc)
dikey_kutu SagTaraf:
etiket GecmisBasligi:
metin = "Geçmiş"
stil = "font-size: 17px; font-weight: 700; color: #22d3ee; padding: 6px 4px;"
liste Gecmis:
stil = "font-size: 18px; color: #c9d1e6; background: #0d1220; border: 1px solid #1c2336; border-radius: 12px; padding: 8px; min-width: 330px; max-width: 360px;"
secildiginde:
# Geçmişten bir satır seçince sonucu yeniden kullan
satir = Gecmis.secili_metin
eger satir.icerir(" = "):
parcalar = satir.bol(" = ")
Ifade.metin = ham_sayi(parcalar[1])
dugme GecmisiTemizle:
metin = "Geçmişi temizle"
stil = "font-size: 14px; min-height: 36px; border-radius: 10px; border: 1px solid #1c2336; background: #0d1220; color: #7d8aa8;"
tiklandiginda:
Gecmis.temizle()
# Açılışta geçmişe, işlem önceliğini gösteren örnekler düşer.
zamanlayici 50ms:
eger ilk_acilis:
ilk_acilis = yanlis
dongu ornek icinde ["2+3×4", "100−20÷4×3", "−15+40×2", "99,9×3", "22÷7", "1250×12−2500"]:
Gecmis.ekle(ornek + " = " + bicimle(hesapla(ornek)))
Ifade.metin = "1250×12−2500"