# 🇬🇧 08 — Commits and history

A commit is one saved step: what changed, who changed it, when, and why.

## Writing a good message

```
add VLAN configuration notes
fix wrong gateway address in readme
remove unused packet capture
```

- One line, present tense, no full stop.
- Say *what* the change does, not "update" or "fix stuff".
- Longer explanation? Put it in the description box below the summary.

## Committing well

- **One idea per commit.** Two unrelated changes are two commits.
- **Commit often.** Small steps are easy to review and easy to undo.
- **Never commit passwords, keys or tokens.** Removing them later does not remove them from history — you have to change the secret itself.

## Reading history

| Where | What you get |
|-------|--------------|
| **History** button on a folder or file | Every commit that touched it |
| A commit's page | The full diff: red removed, green added |
| **Blame** on a file | Which commit last changed each line |
| **Activity** tab | Contribution graph over time |

## Undoing

- **One commit was wrong** → open the commit, press **Revert**. This creates a new commit that undoes it; nothing is erased.
- **A file was wrong** → open its history, view the good version, copy the content back and commit.
- **A commit is not pushed yet** (working from your computer) → `git commit --amend` to fix the last one before sharing it.

## Comparing

Add `/compare/main...my-branch` to a repository URL, or use the **Compare** button, to see every difference between two branches or tags.

---

# 🇹🇷 08 — İşlemeler ve geçmiş

İşleme, kaydedilmiş tek bir adımdır: ne değişti, kim değiştirdi, ne zaman ve neden.

## İyi mesaj yazma

```
VLAN yapılandırma notları eklendi
readme'deki yanlış ağ geçidi düzeltildi
kullanılmayan paket kaydı kaldırıldı
```

- Tek satır, nokta yok.
- Değişikliğin *ne yaptığını* söyleyin; "güncelleme" ya da "düzeltmeler" demeyin.
- Daha uzun anlatım gerekiyorsa özetin altındaki açıklama kutusuna yazın.

## İyi işleme alışkanlıkları

- **Her işlemede tek fikir.** İlgisiz iki değişiklik, iki işlemedir.
- **Sık işleyin.** Küçük adımlar hem kolay incelenir hem kolay geri alınır.
- **Parola, anahtar veya jetonu asla işlemeyin.** Sonradan silmek onları geçmişten kaldırmaz — sırrın kendisini değiştirmeniz gerekir.

## Geçmişi okuma

| Nerede | Ne verir |
|--------|----------|
| Klasör veya dosyadaki **Geçmiş** düğmesi | Ona dokunan tüm işlemeler |
| Bir işlemenin sayfası | Tam fark: kırmızı silinen, yeşil eklenen |
| Dosyadaki **Blame** | Her satırı en son hangi işlemenin değiştirdiği |
| **Aktivite** sekmesi | Zaman içindeki katkı grafiği |

## Geri alma

- **Bir işleme yanlıştı** → işlemeyi açıp **Geri Al**'a basın. Onu iptal eden yeni bir işleme oluşur; hiçbir şey silinmez.
- **Bir dosya yanlıştı** → geçmişini açın, doğru sürümü görüntüleyin, içeriği geri kopyalayıp işleyin.
- **İşleme henüz gönderilmediyse** (bilgisayarınızdan çalışıyorsanız) → paylaşmadan önce `git commit --amend` ile sonuncuyu düzeltin.

## Karşılaştırma

Depo adresine `/compare/main...dalim` ekleyin ya da **Karşılaştır** düğmesini kullanın; iki dal veya etiket arasındaki tüm farkı görürsünüz.