ornekler/dersler/04-degiskenler.md at main

Files

T

semih 494781e84f Dersler ve Temeller; web örnekleri PORT ortam değişkenini okur

- dersler/: 29 kısa ders (açıklama, çalıştırılabilir örnek, alıştırma). Her örneğin
  ve alıştırma çözümünün çıktısı Online IDE'nin hazırlık adımında gerçekten koşulup
  dosyadakiyle karşılaştırılır; biçim dersler/BICIM.md.
- temeller/: tek konulu 12 başlangıç programı.
- web/anket, web/kisalt, web/pano: port PORT ortam değişkeninden okunur (Online IDE
  önizlemesi 8080 verir), yoksa eski sabit port.
- README: öğrenme bölümü, Online IDE bağlantısı.

2026-10-17 22:07:47 +03:00

3.2 KiB

Raw Permalink Blame History

baslik, bolum, ozet

baslik	bolum	ozet
Değişkenler	Temeller	Değerlere ad vermek, yeniden atamak ve değişmezler

Program çalışırken bilgileri bir yerde tutman gerekir: bir öğrencinin adı, sepetteki ürün sayısı, bugünkü sıcaklık. Değişken, bir değere verdiğin addır.

Değişken oluşturmak

ad = değer yazınca değer o ada bağlanır. Sonra o adı her kullandığında değeri gelir.

ogrenci = "Elif"
yas = 15
yazdir(ogrenci)
yazdir(yas)

Elif
15

Türü yazmana gerek yoktur; KabaLang değere bakıp anlar. "Elif" bir metin, 15 bir tam sayıdır.

Değeri değiştirmek

Bir değişkene yeni değer atayınca eskisi unutulur.

sicaklik = 18
yazdir(sicaklik)
sicaklik = 24
yazdir(sicaklik)

18
24

Değişkenin yeni değerini eskisinden de hesaplayabilirsin.

bakiye = 500
bakiye = bakiye - 120
bakiye = bakiye + 75
yazdir(bakiye)

Kısaltmalar: += ve -=

bakiye = bakiye + 75 yerine bakiye += 75 yazabilirsin. -= ve *= de aynı mantıkla çalışır.

puan = 10
puan += 5      # puan = puan + 5
puan *= 2      # puan = puan * 2
puan -= 4      # puan = puan - 4
yazdir(puan)

Değişken adları

Harfle ya da _ ile başlar; içinde harf, rakam ve _ olabilir.
Boşluk içeremez: dogum yili olmaz, dogum_yili olur.
Anahtar sözcükler ad olamaz: eger, dongu, sinif gibi.
Anlamlı ad seç: x yerine fiyat, n yerine ogrenci_sayisi.

dogum_yili = 2010
bu_yil = 2026
yazdir(bu_yil - dogum_yili)

Bir değişkenin türü sabittir

Bir değişkene ilk verdiğin değerin türü onun türü olur. Sonra başka türde bir değer atayamazsın.

adet = 5
adet = "beş"     # derleme hatası: metin, sayı türündeki değişkene atanamaz

Dikkat: Program derlenmeden önce bu hata yakalanır. Farklı türde bir değer saklamak istiyorsan yeni bir ad kullan: adet_yazi = "beş".

Aynı anda birden çok değişken

Virgülle ayırarak birkaç değişkeni tek satırda oluşturabilirsin.

ad, sehir = "Mert", "Trabzon"
yazdir(ad, sehir)

Mert Trabzon

Değişmezler

Programda hiç değişmemesi gereken değerler için degismez kullan. Böyle bir değere yeniden atama yaparsan program derlenmez.

degismez KDV_ORANI = 20
fiyat = 150
yazdir(fiyat + fiyat * KDV_ORANI / 100)

180.0

degismez KDV_ORANI = 20
KDV_ORANI = 18     # hata: 'KDV_ORANI' değişmez — değeri değiştirilemez

İpucu: Değişmezleri BÜYÜK_HARFLE yazmak yaygın bir alışkanlıktır; kodu okuyan biri onun değişmeyeceğini hemen anlar.

Alıştırma

`cuzdan` 200 TL ile başlıyor. Önce 45 TL'lik bir kitap al (`-=`), sonra 30 TL harçlık ekle (`+=`). Son durumu yazdır.
%%%
cuzdan = 200
# buraya yaz
yazdir(cuzdan)
%%%
cuzdan = 200
cuzdan -= 45
cuzdan += 30
yazdir(cuzdan)
%%%
185

`kenar` değişkeni bir karenin kenar uzunluğunu tutuyor. `alan` ve `cevre` adında iki değişken oluşturup karenin alanını ve çevresini hesapla, ikisini aynı satırda yazdır.
%%%
kenar = 7
# buraya yaz
%%%
kenar = 7
alan = kenar * kenar
cevre = 4 * kenar
yazdir(alan, cevre)
%%%
49 28

3.2 KiB Raw Permalink Blame History