Files
semih 494781e84f Dersler ve Temeller; web örnekleri PORT ortam değişkenini okur
- dersler/: 29 kısa ders (açıklama, çalıştırılabilir örnek, alıştırma). Her örneğin
  ve alıştırma çözümünün çıktısı Online IDE'nin hazırlık adımında gerçekten koşulup
  dosyadakiyle karşılaştırılır; biçim dersler/BICIM.md.
- temeller/: tek konulu 12 başlangıç programı.
- web/anket, web/kisalt, web/pano: port PORT ortam değişkeninden okunur (Online IDE
  önizlemesi 8080 verir), yoksa eski sabit port.
- README: öğrenme bölümü, Online IDE bağlantısı.
2026-10-17 22:07:47 +03:00

164 lines
2.9 KiB
Markdown

---
baslik: Metinler
bolum: Temeller
ozet: Metin yazmak, birleştirmek, kaçış karakterleri ve harflere erişim
---
Ad, adres, mesaj, ürün açıklaması... Programların işlediği verilerin çoğu metindir. KabaLang metinleri Türkçe harflerle sorunsuz çalışır.
## Metin oluşturmak
Metin çift (`"..."`) ya da tek (`'...'`) tırnak arasına yazılır.
```kbl
sehir = "Çanakkale"
ulke = 'Türkiye'
yazdir(sehir)
yazdir(ulke)
```
```cikti
Çanakkale
Türkiye
```
## Birleştirmek
İki metni `+` ile uç uca eklersin. `+=` bir metnin sonuna ekleme yapar.
```kbl
ad = "Reşat Nuri"
soyad = "Güntekin"
tam_ad = ad + " " + soyad
yazdir(tam_ad)
mesaj = "Merhaba"
mesaj += ", hoş geldin!"
yazdir(mesaj)
```
```cikti
Reşat Nuri Güntekin
Merhaba, hoş geldin!
```
## Kaçış karakterleri
Bazı karakterler ters eğik çizgiyle yazılır:
| Yazım | Anlamı |
|---|---|
| `\n` | yeni satır |
| `\t` | sekme |
| `\"` | çift tırnak |
| `\\` | ters eğik çizgi |
```kbl
yazdir("Birinci satır\nİkinci satır")
yazdir("Öğretmen \"tahtaya bakın\" dedi.")
yazdir("Dosya: C:\\belgeler")
```
```cikti
Birinci satır
İkinci satır
Öğretmen "tahtaya bakın" dedi.
Dosya: C:\belgeler
```
## Çok satırlı metin
Üç tırnak (`"""`) arasına yazdığın metin, satır sonlarıyla birlikte olduğu gibi saklanır.
```kbl
siir = """Gün doğdu,
kuşlar uyandı."""
yazdir(siir)
```
```cikti
Gün doğdu,
kuşlar uyandı.
```
## Uzunluk
`uzunluk()` metindeki karakter sayısını verir. ş, ğ, İ gibi harfler de tek karakter sayılır.
```kbl
il = "Şanlıurfa"
yazdir(il.uzunluk())
```
```cikti
9
```
## Harflere erişmek: indeks
Metindeki her karakterin bir sıra numarası (indeks) vardır. Sayma **0'dan** başlar. Negatif indeks sondan sayar: `-1` son karakterdir.
```kbl
il = "Kayseri"
yazdir(il[0])
yazdir(il[1])
yazdir(il[-1])
```
```cikti
K
a
i
```
`[a..b]` ile a'dan b'ye kadar (b dahil) bir parça alırsın.
```kbl
il = "Kayseri"
yazdir(il[0..2])
yazdir(il[3..6])
```
```cikti
Kay
seri
```
> **Dikkat:** Metindeki bir harfi yerinde değiştiremezsin: `il[0] = "M"` derlenmez. Değişmiş bir metin istiyorsan yenisini oluşturursun, örneğin `"M" + il[1..6]`.
## Harf harf gezmek
`dongu harf icinde metin:` her turda bir karakter verir (döngüleri ileride ayrıntılı göreceksin).
```kbl
dongu harf icinde "Ağrı":
yazdir(harf)
```
```cikti
A
ğ
r
ı
```
## Alıştırma
```alistirma
`ad` ve `sehir` değişkenlerini `+` ile birleştirerek `Ayşe, Eskişehir'de yaşıyor.` satırını yazdır.
%%%
ad = "Ayşe"
sehir = "Eskişehir"
# buraya yaz
%%%
ad = "Ayşe"
sehir = "Eskişehir"
yazdir(ad + ", " + sehir + "'de yaşıyor.")
%%%
Ayşe, Eskişehir'de yaşıyor.
```
```alistirma
`kelime` değişkeninin ilk harfini, son harfini ve uzunluğunu aynı satırda yazdır.
%%%
kelime = "Çiçekçi"
# buraya yaz
%%%
kelime = "Çiçekçi"
yazdir(kelime[0], kelime[-1], kelime.uzunluk())
%%%
Ç i 7
```