semih
494781e84f
- dersler/: 29 kısa ders (açıklama, çalıştırılabilir örnek, alıştırma). Her örneğin ve alıştırma çözümünün çıktısı Online IDE'nin hazırlık adımında gerçekten koşulup dosyadakiyle karşılaştırılır; biçim dersler/BICIM.md. - temeller/: tek konulu 12 başlangıç programı. - web/anket, web/kisalt, web/pano: port PORT ortam değişkeninden okunur (Online IDE önizlemesi 8080 verir), yoksa eski sabit port. - README: öğrenme bölümü, Online IDE bağlantısı.
3.6 KiB
baslik, bolum, ozet
| baslik | bolum | ozet |
|---|---|---|
| Fonksiyon tanımlama | Fonksiyonlar | Bir işi adlandırıp istediğin kadar çağırmak |
Aynı kodu programın üç yerinde yazıyorsan, bir yerde hata yaptığında üç yerde düzeltmen gerekir. Fonksiyon, bir işi yapan ve bir adı olan kod bloğudur: bir kez yazarsın, istediğin kadar çağırırsın.
İlk fonksiyonun
Tanım fonksiyon ad(): ile başlar; gövdesi girintilidir. Fonksiyon tanımlandığında çalışmaz, çağrıldığında çalışır.
fonksiyon ayrac():
yazdir("─".tekrarla(20))
ayrac()
yazdir("Günün menüsü")
ayrac()
────────────────────
Günün menüsü
────────────────────
Parametre almak
Parantez içine yazdığın ad bir parametredir. Çağırırken verdiğin değer onun yerine geçer.
fonksiyon selamla(ad):
yazdir(f"Merhaba {ad}, hoş geldin.")
selamla("Zeynep")
selamla("Mehmet")
Merhaba Zeynep, hoş geldin.
Merhaba Mehmet, hoş geldin.
Birden çok parametre virgülle ayrılır; değerler aynı sırayla verilir.
fonksiyon fis_satiri(urun, adet, fiyat):
yazdir(f"{urun:<10}{adet:>3} x {fiyat:>6.2f}")
fis_satiri("Ekmek", 2, 12.5)
fis_satiri("Peynir", 1, 149.0)
Ekmek 2 x 12.50
Peynir 1 x 149.00
Değer döndürmek: don
don sonucu çağıran yere geri verir. Dönen değeri bir değişkene atayabilir ya da doğrudan kullanabilirsin.
fonksiyon kare(x):
don x * x
alan = kare(7)
yazdir(alan)
yazdir(kare(3) + kare(4))
49
25
don fonksiyonu orada bitirir; altındaki satırlar çalışmaz. Cevap belli olduğu anda çıkmak kodu sadeleştirir.
fonksiyon not_harfi(puan):
eger puan >= 85:
don "AA"
eger puan >= 70:
don "BA"
eger puan >= 50:
don "CC"
don "FF"
yazdir(not_harfi(92))
yazdir(not_harfi(74))
yazdir(not_harfi(31))
AA
BA
FF
Fonksiyon fonksiyonu çağırabilir
fonksiyon cift_mi(n):
don n % 2 == 0
fonksiyon ciftleri_yaz(son):
dongu i icinde 1..son:
eger cift_mi(i):
konsol.yaz(f"{i} ")
yazdir()
ciftleri_yaz(12)
2 4 6 8 10 12
Dikkat: Fonksiyonun içinde, programın başka bir yerinde kullandığın değişken adlarını kullanmamaya özen göster; her fonksiyonun içinde kendine özgü adlar seç. İyi bir alışkanlık da şudur: fonksiyonlarını dosyanın başına yaz, programın asıl işini altlarına koy.
Gerçek bir örnek
fonksiyon kdvli(fiyat):
don fiyat * 1.20
fonksiyon fiyat_yaz(urun, fiyat):
yazdir(f"{urun}: {fiyat:.2f} TL (KDV dahil {kdvli(fiyat):.2f} TL)")
fiyat_yaz("Kulaklık", 850.0)
fiyat_yaz("Kılıf", 120.0)
Kulaklık: 850.00 TL (KDV dahil 1020.00 TL)
Kılıf: 120.00 TL (KDV dahil 144.00 TL)
Alıştırma
`cevre(en, boy)` adında, bir dikdörtgenin çevresini döndüren bir fonksiyon yaz. Sonra `cevre(5, 3)` ve `cevre(10, 10)` sonuçlarını ayrı satırlarda yazdır.
%%%
# buraya yaz
yazdir(cevre(5, 3))
yazdir(cevre(10, 10))
%%%
fonksiyon cevre(en, boy):
don 2 * (en + boy)
yazdir(cevre(5, 3))
yazdir(cevre(10, 10))
%%%
16
40
`buyuk_olan(a, b)` adında, iki sayıdan büyük olanı döndüren bir fonksiyon yaz. Sonra onu kullanarak üç sayının en büyüğünü bulup yazdır.
%%%
# buraya yaz
yazdir(buyuk_olan(buyuk_olan(14, 27), 9))
%%%
fonksiyon buyuk_olan(a, b):
eger a > b:
don a
don b
yazdir(buyuk_olan(buyuk_olan(14, 27), 9))
%%%
27