Files
ornekler/dersler/BICIM.md
T
semih 494781e84f Dersler ve Temeller; web örnekleri PORT ortam değişkenini okur
- dersler/: 29 kısa ders (açıklama, çalıştırılabilir örnek, alıştırma). Her örneğin
  ve alıştırma çözümünün çıktısı Online IDE'nin hazırlık adımında gerçekten koşulup
  dosyadakiyle karşılaştırılır; biçim dersler/BICIM.md.
- temeller/: tek konulu 12 başlangıç programı.
- web/anket, web/kisalt, web/pano: port PORT ortam değişkeninden okunur (Online IDE
  önizlemesi 8080 verir), yoksa eski sabit port.
- README: öğrenme bölümü, Online IDE bağlantısı.
2026-10-17 22:07:47 +03:00

2.4 KiB

Ders dosyası biçimi

Online IDE'nin Dersler bölümü bu dizindeki NN-ad.md dosyalarından üretilir (dosya adı sırası = ders sırası). Her ders tek dosyadır.

⚠️ Yayına almadan önce hazirla.py her çalıştırılabilir kod bloğunu ve her alıştırmanın çözümünü gerçekten derleyip çalıştırır ve çıktıyı dosyada yazanla karşılaştırır. Tutmayan ders listeye girmez.

Başlık bilgisi

---
baslik: Değişkenler
bolum: Temeller
ozet: Değerlere ad vermek, türler ve atama
---

bolum aynı olan dersler yan çubukta aynı başlık altında toplanır.

Metin

Düz paragraf, ## Alt başlık, ### Küçük başlık, kalın, eğik, satır içi kod, bağlantı, - ya da 1. ile listeler, | a | b | tabloları (ikinci satır |---|---|).

Not kutusu: > ile başlayan satırlar. İlk sözcük türü belirler:

> **İpucu:** …        (bilgi)
> **Dikkat:** …       (uyarı)
> **Not:** …          (nötr)

Kod örneği

Kod bloğu kbl dilinde yazılır. Hemen ardından gelen cikti bloğu beklenen çıktıdır; ikisi birlikte doğrulanır ve sayfada "Dene" düğmesiyle gösterilir.

```kbl
yazdir("Merhaba")
```
```cikti
Merhaba
```

Program girdi okuyorsa girdi bloğu ciktidan önce gelir; satırlar sırayla standart girdiye verilir:

```kbl
kullan kaba.sistem
konsol.yaz("Adın: ")
ad = konsol.satir_oku().deger_veya("misafir").kirp()
yazdir(f"Merhaba {ad}")
```
```girdi
Ayşe
```
```cikti
Adın: Ayşe
Merhaba Ayşe
```

(Program uçbirimde çalışır; verilen girdi, kullanıcı yazmış gibi ekranda da görünür.)

Doğrulanmayacak blok (ör. bilerek hatalı kod, yalnız gösterim): kbl goster. Bu blokta "Dene" düğmesi yine vardır.

Alıştırma

Dersin sonunda bir ya da birkaç alıştırma. Bölümler %%% satırıyla ayrılır: soru (markdown) · başlangıç kodu · çözüm · beklenen çıktı. Çözüm çalıştırılıp beklenen çıktıyla karşılaştırılır; öğrencinin kodu da aynı çıktıyı verince alıştırma tamamlanmış sayılır.

```alistirma
`sayi` değişkeninin karesini ekrana yazdır.
%%%
sayi = 7
# buraya yaz
%%%
sayi = 7
yazdir(sayi * sayi)
%%%
49
```

Karşılaştırmada satır sonlarındaki boşluklar ve en sondaki boş satırlar yok sayılır.